Is-swieq tal-ishma niżlu u l-prezzijiet globali taż-żejt qabżu l-100 dollaru kull barmil hekk kif il-gwerra bejn l-Istati Uniti u l-Iżrael mal-Iran qed teskala u kebbset il-biżgħat ta’ tfixkil fit-tul fil-vjaġġi ta’ tankers taż-żejt mill-Istrett ta’ Hormuz.
Il-Ħadd li għadda, l-Iran ħatar lil Mojtaba Khamenei biex jieħu post missieru Ali Khamenei bħala Mexxej Suprem, u dan juri li ġimgħa wara l-bidu tal-kunflitt, il-mexxejja estremi għadhom responsabbli mit-tmexxija tal-pajjiż.
L-Istati Uniti u l-Iżrael nedew mewġa ġdida ta’ attakki mill-ajru madwar l-Iran matul tmiem il-ġimgħa u laqtu diversi miri inklużi ħażniet taż-żejt.
Dawn l-attakki qed iseħħu minkejja li t-tfixkil kbir fil-provvisti tal-enerġija mir-reġjun qed jhedded li jkompli jgħolli l-prezzijiet għall-konsumaturi u n-negozji madwar id-dinja.
Madwar wieħed minn kull ħamsa tal-provvista dinjija taż-żejt ġeneralment tgħaddi mill-Istrett ta’ Hormuz. Iżda t-traffiku minn dan il-kanal marittimu dejjaq kważi waqaf għal kollox minn meta bdiet il-gwerra ġimgħa ilu. B’efffett t’hekk, ħafna fis-swieq bassru li ż-żejt se jilħaq il-marka ta’ 100 dollari kull barmil din il-ġimgħa.
Il-ġimgħa li għaddiet is-swieq kienu relattivament rilassati dwar ix-xenarju apparentement tal-biża’ għal miljuni ta’ bramel ta’ gass naturali mhux raffinat u likwifikat maqbuda fil-Golf, li ma jistgħux jew ma jridux jgħaddu mill-Istrett ta’ Hormuz.
Iżda l-eskalazzjonijiet matul il-weekend, flimkien ma’ xeni ta’ qerda tal-infrastruttura tal-enerġija kemm fl-Iran kif ukoll madwar il-Golf, raw jitnisslu malajr biżgħat malajr fis-swieq.
Xi analisti jargumentaw li jekk l-għeluq tal-istrett idum sal-aħħar ta’ Marzu, il-prezzijiet taż-żejt jilħqu livelli rekord ’il fuq minn 150 dollari kull barmil.
Iż-żieda fil-prezzijiet taż-żejt tista’ żżid ukoll l-ispiża ta’ prodotti importanti tal-enerġija bħall-fjuwil tal-ajruplani u prekursuri vitali għall-fertilizzanti.
Il-provvisti fiżiċi mill-Golf huma prinċipalment ikkunsmati fl-Asja. Madankollu, diġà hemm sinjali li l-konsumaturi Asjatiċi qed jgħollu l-prezzijiet tal-gass tal-Istati Uniti, b’xi tankers li oriġinarjament kienu sejrin lejn l-Ewropa jduru f’nofs l-Atlantiku.
Il-President tal-Istati Uniti Donald Trump wieġeb għaż-żieda fil-prezzijiet billi qal li ż-żidiet fuq medda qasira ta’ żmien kienu “prezz żgħir li wieħed irid iħallas” għat-tneħħija tat-theddida nukleari tal-Iran.
Is-segretarju tal-enerġija Amerikan qal lill-aġenziji tal-aħbarijiet Amerikani nhar il-Ħadd li Iżrael, mhux l-Istati Uniti, kien qed jimmira lejn l-infrastruttura tal-enerġija tal-Iran, fost xi tħassib dwar iż-żieda fil-prezzijiet domestiċi kkawżati mill-gwerra.