“Malta, għalkemm pajjiż Ewropew, tibqa’ penalizzata mill-UE”
L-Assoċjazzjoni Maltija tal-Operaturi ta’ Trakkijiet u Trailers (ATTO) esprimiet it-tħassib serju tagħha dwar l-implimentazzjoni imminenti tas-sistema tal-Emissions Trading System (ETS) b’rata ta’ 100 fil-mija u s-surcharge fuq il-fjuwil, li huma skedati jidħlu fis-seħħ fl-1 ta’ Jannar, 2026, u wissiet li din il-miżura se terġa’ timponi piż finanzjarju sproporzjonat u inġust fuq il-konsumaturi Maltin u fuq l-industrija b’mod ġenerali.
ATTO spjegat li l-ETS u s-surcharge fuq il-fjuwil applikabbli għal trejler wieħed għal vjaġġ ta’ ritorn fuq ir-rotta Ġenova–Malta–Ġenova se jammontaw għal €734.40. Abbażi tal-istatistika tal-2025, li mistennija tagħlaq b’madwar 54,500 trejler li joperaw fuq ir-rotot ewlenin tar-RoRo minn Ġenova, Livorno, Salerno u Catania, l-impatt kumulattiv mistenni jittraduċi f’piż addizzjonali annwali ta’ madwar €16.5 miljun.
L-assoċjazzjoni tistaqsi jekk huwiex ġust jew ekonomikament sensibbli li l-Unjoni Ewropea timponi surcharge uniformi ta’ 100 fil-mija tal-ETS fuq pajjiż gżira li m’għandux alternattivi vijabbli ta’ trasport, u b’mod li tippenalizza lil Malta minħabba l-ġeografija tagħha minflok tappoġġja s-sostenibbiltà ekonomika tagħha.
“Dawn l-ispejjeż mhumiex biss eċċessivi, iżda qed jikkastigaw lil Malta għax hija gżira,” qal iċ-Chairman tal-ATTO, Joseph Bugeja, filwaqt li żied li “dawn l-ispejjeż se jiġu, fl-aħħar mill-aħħar u b’mod inevitabbli, mgħoddija lill-konsumaturi u lill-industrija f’Malta”.
“Malta m’għandhiex l-għażla tat-trasport fuq l-art. B’differenza mill-pajjiżi fil-kontinent, il-katini tal-provvista tiddependi kompletament fuq il-konnessjonijiet bi-baħar. M’hemm l-ebda rotta alternattiva għas-suq. Kull surcharge imposta fuq il-moviment tat-trejlers hija effettivament surcharge fuq il-konsumatur Malti, fuq l-ekonomija u fuq il-kompetittività tagħna,” żied is-Sur Bugeja.
ATTO saħqet li filwaqt li Malta hija Stat Membru impenjat tal-UE u tappoġġja bis-sħiħ l-objettivi ambjentali, l-implimentazzjoni tal-politika trid tirrifletti r-realtajiet ekonomiċi. L-assoċjazzjoni wissiet li l-applikazzjoni tal-ħlasijiet tal-ETS mingħajr miżuri ta’ mitigazzjoni speċifiċi għall-gżejjer iddgħajjef il-kompetittività, tħeġġeġ l-inflazzjoni u tqiegħed lill-industrija Maltija f’diżvantaġġ strutturali fis-suq uniku.
Għal dawn l-aħħar sentejn, ATTO ilha tappella għal djalogu urġenti kemm fuq livell nazzjonali kif ukoll fuq livell Ewropew, filwaqt li tinsisti li l-istatus ta’ Malta bħala pajjiż u ekonomija ta’ gżira għandu jiġi rikonoxxut formalment fl-applikazzjoni tal-ħlasijiet relatati mal-ETS.
Mill-1 ta’ Jannar, 2026, ir-rati tal-ETS u s-surcharges speċifiċi għat-trasport marittimu se jiżdiedu minn 70 fil-mija għal applikazzjoni fuq 100 fil-mija tal-emissjonijiet.
“Din se tkun spiża reali li se tinġarr mill-familji u n-negozji madwar Malta,” żied is-Sur Bugeja.
“Dan m’għadux diskors teoretiku. Mingħajr miżuri korrettivi, ir-riżultat se jkun żieda akbar fil-prezzijiet għall-konsumaturi, tnaqqis fil-kompetittività tan-negozji lokali u pressjoni akbar fuq il-katini nazzjonali tal-provvista.”
“Għall-konsumaturi u n-negozji Maltin, din is-sitwazzjoni m’għadhiex sostenibbli. Il-mistoqsija kruċjali hija: il-konsumaturi Maltin, bħala Ewropej, għandhom ikomplu jiġu penalizzati dan kollu għaliex huma ċittadini ta’ stat gżira?” temm il-President ta’ ATTO.
