Startups u SMEs Maltin li joperaw fis-setturi marittimi u tal-ekonomija blu qed jiġu mħeġġa japplikaw għal programm ġdid ta’ aċċelerazzjoni ffinanzjat mill-UE li jista’ jgħinhom jespandu l-innovazzjonijiet tagħhom lil hinn mix-xtut ta’ Malta, filwaqt li jikkontribwixxu għall-ambizzjonijiet ta’ sostenibbiltà fit-tul tal-pajjiż.
Il-Programm ta’ Aċċelerazzjoni MED-Hubs, appoġġjat taħt il-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi, Sajd u Akkwakultura (EMFAF), huwa mfassal biex iħaffef l-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet innovattivi fl-enerġija rinnovabbli marittima, sajd sostenibbli, akkwakultura, portijiet intelliġenti u trasport marittimu ekoloġiku. Din l-inizjattiva toffri opportunità f’waqtha għal kumpaniji Maltin li qed ifittxu espożizzjoni internazzjonali, testjar pilota u aċċess għal investituri f’ambjent marittimu dejjem aktar kompetittiv u mmexxi mis-sostenibbiltà.
Koordinat mill-Universidad Politécnica de Cartagena fi Spanja u implimentat minn konsorzju ta’ 11-il sieħeb Ewropew, inkluż l-aċċeleratur ibbażat f’Malta MaltAccelerate, il-proġett ta’ 24 xahar għandu l-għan li jsaħħaħ il-kooperazzjoni interreġjonali u jaċċellera l-innovazzjoni sostenibbli fl-ekonomija blu fil-Mediterran tal-Punent. Għal Malta, nazzjon gżira li l-iżvilupp ekonomiku u soċjali tiegħu dejjem kien marbut mill-qrib mal-baħar, il-programm jallinja mill-qrib mal-objettivi stabbiliti fl-istrateġija Vision 2050 tal-pajjiż, li tqiegħed is-sostenibbiltà, it-trasformazzjoni diġitali, ir-reżiljenza klimatika u industriji b’valur miżjud ogħla fil-qalba tat-tkabbir futur.
Il-programm ta’ aċċelerazzjoni, li jibda f’April 2026 u jintemm f’Settembru 2027 u jitwassal kompletament online bl-Ingliż, huwa miftuħ għal startups inkorporati mill-2019 ’il quddiem li joperaw f’Livelli ta’ Tħejjija Teknoloġika (TRL) minn 4 sa 8. Huwa bla ħlas u ma jitlobx ekwità, u b’hekk ineħħi ostaklu importanti għal kumpaniji fi stadju bikri. Il-parteċipanti magħżula se jirċievu taħriġ u mentoring personalizzat, introduzzjonijiet ma’ investituri ta’ ekwità, gwida dwar kif jiksbu fondi pubbliċi u appoġġ fl-iżvilupp u t-testjar ta’ prodotti minimi vijabbli f’ambjenti Ewropej ta’ test. Il-kumpaniji se jibbenefikaw ukoll minn assistenza fl-iżvilupp tan-negozju internazzjonali u opportunitajiet ta’ promozzjoni, inkluż Demo Day f’Napli fl-2027 u viżibilità f’avvenimenti globali bħall-Global Sustainable Islands Summit.
Il-programm huwa strutturat madwar żewġ hubs ewlenin ta’ innovazzjoni li jipprovdu ambjenti reali għat-testjar u l-validazzjoni. Il-Marine Energy Hub fi Spanja jiffoka fuq teknoloġiji ta’ enerġija rinnovabbli marittima fuq skala żgħira li jistgħu jipprovdu enerġija lill-infrastruttura tal-portijiet, jappoġġjaw sistemi abbord bastimenti u jfornu enerġija lill-komunitajiet kostali. Dan joffri faċilitajiet ta’ testjar progressivi li jvarjaw minn valutazzjoni ta’ fattibbiltà u validazzjoni fil-laboratorju sa provi kontrollati fil-baħar miftuħ u xenarji ta’ implimentazzjoni f’kundizzjonijiet reali. Il-ALFA Fisheries Hub fl-Italja, min-naħa l-oħra, jappoġġja d-diġitalizzazzjoni tas-sajd fuq skala żgħira permezz ta’ rikonoxximent tal-ispeċi bbażat fuq l-AI, logbooks diġitali awtomatizzati, sistemi ta’ monitoraġġ ambjentali u għodod ta’ traċċabbiltà bbażati fuq blockchain, maħsuba biex itejbu s-sostenibbiltà, it-trasparenza u l-valur fis-suq.
Dawn l-oqsma ta’ fokus huma partikolarment rilevanti għal Malta, fejn il-portijiet, is-sajd, l-akkwakultura u s-servizzi marittimi jibqgħu pilastri kritiċi tal-ekonomija. Teknoloġiji li jnaqqsu l-emissjonijiet u l-istorbju fil-portijiet, itejbu l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija, jimminimizzaw is-sajd żejjed, inaqqsu l-konsum tal-fjuwil u jtejbu t-traċċabbiltà qed isiru dejjem aktar importanti hekk kif Malta tħaddan il-miri klimatiċi tal-UE u l-objettivi usa’ tal-Green Deal. Permezz tal-parteċipazzjoni fil-MED-Hubs, innovaturi Maltin jistgħu jivvalidaw is-soluzzjonijiet tagħhom permezz ta’ proċess strutturat ta’ “Trusted Pilots”, isaħħu l-preparazzjoni tagħhom għall-investiment u jaċċessaw sħubijiet li diffiċli jiksbuhom b’mod indipendenti.
Stephanie Vella, CEO tal-Malta West-Med Initiative u membru tal-bord ta’ osservazzjoni tal-proġett MED-Hubs Acceleration, qalet: “L-ekonomija blu hija ċentrali għall-prosperità fit-tul, is-sostenibbiltà u r-reżiljenza klimatika ta’ Malta, u tirrifletti r-realtà tagħha bħala gżira u r-rabtiet soċjoekonomiċi profondi tagħha mal-baħar. L-ekonomija Maltija hija mmexxija l-aktar minn intrapriżi mikro u żgħar, u għalhekk l-appoġġ immirat, l-aċċess għall-innovazzjoni u l-opportunitajiet ta’ tkabbir internazzjonali offruti permezz tal-MED-Hubs huma essenzjali biex tissaħħaħ il-kompetittività. Bħala l-Hub Nazzjonali għall-Inizjattiva West-MED f’Malta, huwa ta’ interess kbir li wieħed jinnota li l-enfasi tal-MED-Hubs fuq enerġija rinnovabbli marittima u sajd sostenibbli tavvanza direttament il-prijoritajiet tal-West-MED billi tindirizza sfidi reġjonali komuni bħad-dekarbonizzazzjoni marittima, il-ġestjoni sostenibbli tar-riżorsi u r-reżiljenza kostali.”
Il-kumpaniji interessati jistgħu jniżżlu l-brochure tal-programm u jissottomettu l-applikazzjoni tagħhom online.