Id-difiża ta’ Yorgen Fenech titlob ir-rekuża tal-Prim Imħallef milli jisma’ l-appell tal-Avukat Ġenerali

Aqra wkoll

Yorgen Fenech talab lill-Prim Imħallef Mark Chetcuti jastjeni milli jisma’ l-appell tal-Avukat Ġenerali kontra l-ħelsien tiegħu mill-akkużi marbuta mal-qtil tal-ġurnalista Daphne Caruana Galizia, u argumenta li l-imħallef kien diġà esprima fehmiet dwar il-kredibbiltà tal-investigazzjoni tal-pulizija u ta’ wieħed mill-investigaturi ewlenin tagħha.

It-talba nstemgħet quddiem il-Qorti tal-Appell Kriminali nhar l-Erbgħa, bid-difiża ta’ Fenech targumenta li l-involviment tal-Prim Imħallef f’sentenza kostituzzjonali preċedenti jista’ jqajjem tħassib dwar l-imparzjalità tiegħu.

Fenech kien instab mhux ħati tal-akkużi kollha fit-2 ta’ Settembru 2026, wara li ġurija tat verdett ta’ mhux ħati bi tmien voti kontra wieħed. L-Avukat Ġenerali sussegwentement ippreżenta appell fit-22 ta’ Settembru, fejn ikkontesta allegati irregolaritajiet li seħħew waqt il-ġuri.

L-appell qed jinstema’ minn tliet imħallfin, il-Prim Imħallef Mark Chetcuti, l-Imħallef Doreen Clarke u l-Imħallef Josette Demicoli.

F’rikors ippreżentat fit-3 ta’ Novembru, l-avukati ta’ Fenech argumentaw li Chetcuti kien diġà ħa pożizzjoni dwar kwistjonijiet ċentrali għall-każ tad-difiża, partikolarment il-kredibbiltà tal-Assistent Kummissarju Keith Arnaud u l-mod kif tmexxiet l-investigazzjoni dwar il-qtil.

Ir-rikors jagħmel referenza għal sentenza kostituzzjonali preċedenti li fiha Chetcuti kien jagħmel parti mill-ġudikatura li eżaminat ilmenti dwar l-aġir ta’ Arnaud waqt l-investigazzjoni. F’dik is-sentenza, il-Qorti Kostituzzjonali kienet iddeskriviet ix-xhieda ta’ Arnaud bħala konsistenti u kredibbli, filwaqt li ma sabet ebda prova li kienet turi nuqqas ta’ imparzjalità jew oġġettività fl-azzjonijiet tiegħu.

Skont id-difiża, dawn il-konklużjonijiet kienu partikolarment importanti għaliex il-kredibbiltà ta’ Arnaud u l-allegati nuqqasijiet fl-investigazzjoni tal-pulizija kienu jiffurmaw parti ċentrali mid-difiża ta’ Fenech waqt il-ġuri. Id-difiża argumentat li l-investigaturi ma kinux segwew b’mod adegwat linji alternattivi ta’ investigazzjoni, partikolarment dawk li kienu jinvolvu lil Keith Schembri.

Id-difiża kompliet tqajjem tħassib dwar ir-relazzjoni bejn Arnaud u Schembri, u għamlet referenza għal konverżazzjoni privata fuq WhatsApp bejn it-tnejn li allegatament kienet tħassret.

Hija rreferiet ukoll għal provi dwar l-attività tal-pulizija fil-proprjetà ta’ Schembri, u sostniet li l-investigaturi naqsu milli jiżguraw provi li setgħu kienu importanti. Semmiet ukoll il-ħin tal-aħħar attività rreġistrata fuq il-mowbajl ta’ Schembri, għall-ħabta tas-6.05am, qabel ma l-pulizija waslet fil-proprjetà tiegħu għall-ħabta tas-6.30am.

Id-difiża argumentat ukoll li l-investigaturi kienu ngħataw struzzjonijiet biex jiġbru biss il-materjal li jidentifika Schembri stess. Dan, skont id-difiża, iqajjem mistoqsijiet dwar kemm kienet bir-reqqa l-investigazzjoni u jqajjem tħassib għal persuna ordinarja li tkun qed tevalwa jekk l-investigazzjoni twettqitx b’mod indipendenti u imparzjali.

Id-difiża għamlet referenza wkoll għall-allegat nuqqas li jinżamm materjal mill-uffiċċju ta’ Schembri fil-Kastilja, inkluż file li kien fih artikli miktuba dwaru minn Caruana Galizia. Hija argumentat ukoll li n-nuqqasijiet fl-investigazzjoni kienu żammew lill-investigaturi milli jeżaminaw sew persuni oħra li setgħu kienu suspettati u jistabbilixxu min kien finalment ikkummissjona l-qtil tal-ġurnalista.

Meta kkonkludiet l-argumenti tagħha, id-difiża insistiet li t-talba ta’ Fenech ma kinitx maħsuba biex tostakola l-proċeduri, iżda biex tissalvagwardja d-dritt fundamentali tiegħu għal smigħ xieraq quddiem tribunal imparzjali.

Hija rrimarkat li Fenech kien għamel madwar ħames snin taħt arrest waqt li kien qed ifittex rimedji kostituzzjonali, mingħajr qatt ma talab li l-ġuri jiġi sospiż sakemm jintemmu dawk il-proċeduri.

Id-difiża argumentat li l-eżerċizzju tad-drittijiet kostituzzjonali ma għandux jiġi interpretat bħala tentattiv biex tiġi ostakolata l-ġustizzja. Hija għamlet referenza għall-Artikolu 6(1) tal-Konvenzjoni Ewropea dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u għas-sentenza tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem fil-kawża Micallef vs Malta, li tittratta r-rekwiżit tal-imparzjalità ġudizzjarja kemm minn perspettiva oġġettiva kif ukoll minn waħda suġġettiva.

Id-difiża sostniet li mhux biżżejjed li ssir ġustizzja, iżda jeħtieġ ukoll li jidher li qed issir ġustizzja.

Il-Prim Imħallef jindirizza lid-difiża
Meta indirizza t-talba, il-Prim Imħallef Chetcuti rrikonoxxa d-dritt tad-difiża li titlob ir-rekuża tiegħu.

“M’hemmx għalfejn tikkonfondu fuq il-fatt li għamiltu t-talba, dak huwa d-dritt tagħkom, jekk neħodha kontra dak li jkun inkun qiegħed nonqos mid-dmir tiegħi”, kompla jgħid il-Prim Imħallef, “ma tkunx l-ewwel darba li f’appelli d-difiża titlob ir-rekuża tal-President”.

Il-prosekuzzjoni tiċħad l-allegazzjonijiet ta’ nuqqas ta’ imparzjalità
Il-prosekutur Godwin Cini oġġezzjona għar-rikors, u argumenta li d-difiża kienet naqset milli tistabbilixxi raġunijiet leġittimi li jiġġustifikaw ir-rikuża tal-Prim Imħallef.

L-avukat inizjalment qajjem oġġezzjonijiet proċedurali, u rrimarka li r-rikors ma kienx jidentifika d-dispożizzjoni legali speċifika li fuqha kienet ibbażata t-talba, u lanqas ma kien jiddistingwi b’mod ċar bejn raġunijiet oġġettivi u suġġettivi għar-rekuża. Huwa argumenta wkoll li, fil-prattika, ir-rikors kien talba għar-rekuża u mhux stedina lill-Imħallef biex minn jeddu jastjeni milli jisma’ l-proċeduri.

Dwar il-mertu, il-prosekuzzjoni ċaħdet is-suġġeriment li l-Imħallef kien qabel iddefenda l-investigazzjoni tal-pulizija jew approva l-aġir ta’ Keith Arnaud b’mod li seta’ jikkomprometti l-imparzjalità tiegħu.

Hija spjegat li l-proċeduri kostituzzjonali preċedenti kienu jirrigwardaw l-indipendenza u l-imparzjalità ta’ Arnaud fir-rigward tal-ilmenti partikolari li kienu tressqu quddiem il-qorti, u mhux l-investigazzjoni kollha dwar il-qtil.

Il-prosekutur argumenta li d-difiża kienet ikkwotat b’mod selettiv il-paragrafu 80 tas-sentenza kostituzzjonali, filwaqt li ħalliet barra siltiet importanti fejn il-qorti kienet irrikonoxxiet nuqqasijiet fl-investigazzjoni.

B’mod partikolari, il-prosekuzzjoni għamlet referenza għall-paragrafu 82, u rrimarkat li l-Qorti Kostituzzjonali kienet qablet espressament mat-tħassib imqajjem mill-qorti tal-ewwel istanza dwar nuqqasijiet fl-investigazzjoni.

Għaldaqstant, sostniet li s-sentenza preċedenti ma setgħetx tiġi interpretata bħala approvazzjoni ġenerali tal-investigazzjoni tal-pulizija.

Aktar importanti minn hekk, huwa argumenta li l-appell tal-Avukat Ġenerali ma kienx jirrigwarda l-ħtija jew l-innoċenza ta’ Fenech, u lanqas ma kien jeħtieġ li l-qorti tal-appell tiddeċiedi jekk l-investigazzjoni tal-pulizija kinitx tmexxiet kif suppost.

Minflok, l-appell kien jikkonċerna allegati irregolaritajiet proċedurali u interpretazzjonijiet żbaljati tal-liġi waqt il-ġuri.
Il-prosekuzzjoni allegat ukoll li d-difiża kienet tħalliet tikkritika b’mod estensiv l-investigazzjoni, filwaqt li x-xhieda tal-prosekuzzjoni, fosthom Arnaud, ma ngħatatx opportunità suffiċjenti biex twieġeb għal din il-kritika.

Barra minn hekk, ġie argumentat li l-ġurati ma kinux ingħataw rendikont kronoloġiku sħiħ ta’ kif żviluppat l-investigazzjoni. Il-prosekutur insista li dawn kienu kwistjonijiet relatati mal-mod kif tmexxa l-ġuri, u mhux mal-kredibbiltà sostantiva tal-investigazzjoni nnifisha.

Il-prosekuzzjoni kkontestat ukoll ir-riferiment tad-difiża għas-sentenza Micallef vs Malta, u argumentat li ċ-ċirkostanzi ta’ dik il-kawża kienu differenti ħafna.

Hija spjegat li l-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem kienet ikkunsidrat rabtiet familjari diretti li kienu jinvolvu lill-imħallef li kien qed jippresjedi u avukati marbuta mal-parti avversarja. Dawn kienu ċirkostanzi li setgħu joħolqu dubji leġittimi dwar l-imparzjalità ġudizzjarja.

Il-prosekuzzjoni enfasizzat li, kif ġie stabbilit f’dik is-sentenza, il-biżgħat ta’ preġudizzju jridu jkunu ġustifikati b’mod oġġettiv, u sostna li fl-appell ta’ Fenech ma kinux jeżistu ċirkostanzi komparabbli. Il-prosekuzzjoni rrimarkat ukoll li l-qafas legali li kien jirregola r-rekuża tal-Imħallfin fiż-żmien tas-sentenza Micallef vs Malta kien differenti mil-liġi li tinsab fis-seħħ illum.

B’referenza għal sentenzi Ewropej oħra, fosthom Fey vs Austria, Saraiva de Carvalho vs Portugal u Morel vs France, il-prosekuzzjoni argumentat li l-involviment preċedenti ta’ mħallef fi proċeduri relatati, jew il-fatt li jkun diġà jaf b’ċerti provi, ma jfissirx awtomatikament li jkun hemm preġudizzju.

“Il-fatt li mħallef ikun ħa deċiżjonijiet jew kiseb għarfien dwar il-provi ma jfissirx, fih innifsu, li jkun preġudikat,” argumentat il-prosekuzzjoni.

Il-kunsiderazzjoni rilevanti kienet jekk id-deċiżjoni ġudizzjarja preċedenti kinitx diġà ddeċidiet kwistjonijiet li l-istess imħallef kien se jkollu jiddeċiedi mill-ġdid. F’dan il-każ, sostniet il-prosekuzzjoni, is-sentenza kostituzzjonali u l-appell tal-Avukat Ġenerali kienu jittrattaw kwistjonijiet legali fundamentalment differenti.

Il-prosekuzzjoni twissi kontra l-għażla tal-imħallfin
Il-prosekuzzjoni wissiet ukoll li t-talbiet għar-rekuża tal-imħallfin ma għandhomx isiru mezz biex il-partijiet jagħżlu liema mħallfin jisimgħu l-proċeduri tagħhom.

Filwaqt li rrikonoxxa li t-talba għar-rekuża hija dritt proċedurali leġittimu, il-prosekuzzjoni argumentat li din ma għandhiex tintuża bħala għodda biex parti tagħżel il-forum ġudizzjarju li tippreferi, jew biex ittawwal il-proċeduri bla bżonn.

Huwa wissa wkoll li l-użu ta’ talbiet għar-rikuża għal dawn l-għanijiet ikun jikkostitwixxi abbuż mill-proċess ġudizzjarju taħt l-iskuża ta’ tħassib dwar allegat nuqqas ta’ imparzjalità.

Il-prosekutur Godwin Cini għamel referenza għal rikors preċedenti li Fenech kien ippreżenta biex jitlob ir-rikuża tal-istess Prim Imħallef, li kien ġie miċħud f’Lulju 2025. Dik it-talba kienet ukoll tirrigwarda rimarki li saru waqt proċeduri kostituzzjonali, għalkemm il-qorti kienet sabet li l-kwistjonijiet involuti kienu differenti minn dawk li kienet mitluba tiddeċiedi.

Il-prosekuzzjoni sostniet li t-talba preżenti bl-istess mod naqset milli tistabbilixxi bażi oġġettiva biex titqiegħed fid-dubju l-imparzjalità tal-Prim Imħallef.

Id-difiża, min-naħa tagħha, ċaħdet kull suġġeriment li t-talba kienet maħsuba biex ittawwal il-proċeduri, u insistiet li l-protezzjoni tad-drittijiet kostituzzjonali ma tistax titqies bħala ostaklu għall-ġustizzja.

Il-qorti ddifferiet id-deċiżjoni għall-10 ta’ Diċembru fit-8.30am.

Il-prosekuzzjoni tmexxiet mill-avukati mill-Uffiċju tal-Avukat Ġenerali Godwin Cini, Anthony Vella u Danika Vella.

Id-difiża tmexxiet mill-avukati Gianella De Marco, Charles Mercieca u Gianluca Caruana Curran.

L-avukati Therese Comodini Cachia u Jason Azzopardi dehru għall-parte civile.

It-talba nstemgħet nhar l-Erbgħa filgħodu quddiem il-Prim Imħallef Mark Chetcuti, flimkien mal-Imħallfin Doreen Clarke u Josette Demicoli.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Sport