Il-Membri Parlamentari Ewropej iridu li l-għodda li jmiss tal-UE għall-prevenzjoni u r-rispons għall-kriżijiet tagħmel aktar biex tantiċipa l-kriżijiet qabel ma jseħħu, u tappoġġja aħjar l-isforzi ta’ rkupru.
Il-Ħamis, il-Parlament Ewropew adotta l-pożizzjoni tiegħu dwar il-programm li jmiss (2028-2034) tal-mekkaniżmu tal-UE għall-protezzjoni ċivili (UCPM). Din hija l-għodda ewlenija tal-UE biex tgħin lill-pajjiżi milquta minn diżastri bħan-nirien fil-foresti, l-għargħar jew it-terremoti permezz ta’ riżorsi volontarji u dawk akkwistati b’mod konġunt.
Il-Membri tal-PE jissuġġerixxu li l-finanzjament tal-UCPM jiżdied għal €12.42 biljun fi prezzijiet attwali (€11-il biljun fi prezzijiet kostanti tal-2025) – żieda minn €10.68 biljun fil-proposta tal-Kummissjoni. Huma jirrakkomandaw ukoll id-delimitazzjoni tal-fondi sabiex 40 % jintefqu fuq il-protezzjoni ċivili, 40 % fuq emerġenzi tas-saħħa, u 20 % bħala ammont ta’ flessibbiltà.
Monitoraġġ u antiċipazzjoni tal-kriżijiet qabel ma jseħħu:
Il-Membri tal-PE jridu jsaħħu l-ħidma ta’ monitoraġġ u antiċipazzjoni tal-mekkaniżmu, sabiex l-istituzzjonijiet tal-UE u l-atturi lokali jkunu jistgħu jħejju għall-kriżijiet aktar milli jirreaġixxu għalihom biss, permezz ta’ immappjar tal-vulnerabbiltà u projezzjonijiet klimatiċi li jħarsu ‘l quddiem. Il-Membri tal-PE jipproponu qafas iddedikat għall-koordinazzjoni tal-kollaborazzjoni ċivili-militari fir-rispons għall-kriżijiet u jipprevedu rwol aktar b’saħħtu għall-gvern lokali u reġjonali. Huma jridu wkoll li l-kapaċitajiet spazjali tal-UE jintużaw għal sistemi ta’ twissija bikrija.
Rispons kondiviż tal-UE:
Il-Membri tal-PE jaqblu li l-programm il-ġdid għandu jsaħħaħ il-kapaċità konġunta għal rispons ta’ emerġenza (rescEU), inkluż billi jintroduċi flotta tal-ajru għat-tifi tan-nar fil-foresti, li għandha tkun disponibbli mill-2028.
Huma jipproponu wkoll qafas ta’ tħejjija għall-irkupru biex jiġi żgurat li l-pajjiżi tal-UE jkollhom mandati ċari għal livelli differenti ta’ gvern, u l-kapaċitajiet it-tajba biex jikkoordinaw il-proċess ta’ rkupru.
Filwaqt li jenfasizzaw l-importanza tal-voluntiera, il-Membri tal-PE jridu jiżguraw li jkollhom status legali ddedikat li jipprevedi kopertura ċara tal-assigurazzjoni, rikonoxximent tal-kwalifiki, u eżenzjonijiet minn restrizzjonijiet relatati max-xogħol.
Rispons għal emerġenzi tas-saħħa:
Il-programm il-ġdid jgħin ukoll lill-pajjiżi tal-UE jiġġieldu t-theddid transfruntier serju għas-saħħa, pereżempju billi jaħżnu kontromiżuri mediċi (bħal tagħmir protettiv personali u ingredjenti farmaċewtiċi attivi) u jiżviluppaw sistemi ta’ twissija bikrija.
Il-Membri tal-PE jridu jestendu l-kamp ta’ applikazzjoni tal-appoġġ tal-UE għall-kooperazzjoni transfruntiera bejn iċ-ċentri tal-kura speċjalizzata, it-timijiet mediċi transfruntiera, il-kapaċità ta’ żieda f’daqqa medika (bħall-analiżi tal-kapaċità attwali tal-unitajiet tal-kura intensiva), u t-trasferimenti tal-pazjenti bejn l-Istati Membri f’sitwazzjonijiet ta’ tagħbija eċċessiva.
Il-passi li jmiss
Il-pożizzjoni ġiet approvata b’424 vot favur, 105 voti kontra u 83 astensjoni. Il-Parlament issa huwa lest għal taħditiet mal-Kunsill dwar il-forma finali tal-liġi.
