Illum Malta ffirmat l-Artemis Accords, u allinjat formalment il-pajjiż ma’ koalizzjoni dejjem tikber ta’ nazzjonijiet iddedikati għal attivitajiet spazjali responsabbli, trasparenti u sostenibbli.
Waqt ċerimonja organizzata f’Villa Bighi, l-Artemis Accords ġew iffirmati mill-Ministru għall-Edukazzjoni, iż-Żgħażagħ, l-Isport, ir-Riċerka u l-Innovazzjoni, Clifton Grima f’isem il-Gvern ta’ Malta. Iċ-ċerimonja nfetħet uffiċjalment mid-Deputat Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Barranin u t-Turiżmu, Ian Borg, u s-Segretarju Parlamentari għar-Riċerka u l-Innovazzjoni, Keith Azzopardi Tanti fil-preżenza ta’ Somers Farkas, l-Ambaxxatriċi tal-Istati Uniti tal-Amerka għal Malta, u inkludiet messaġġ imwassal minn Jared Isaacman, Amministratur tan-NASA.
Stabbiliti fl-2020 mill-Istati Uniti, l-Artemis Accords stabbilew prinċipji mhux vinkolanti biex jiggwidaw l-esplorazzjoni tal-ispazju ċivili u l-kooperazzjoni internazzjonali. Filwaqt li jibnu fuq il-liġi internazzjonali eżistenti dwar l-ispazju, inkluż l-Outer Space Treaty tal-1967, huma jippromwovu l-użu paċifiku, it-trasparenza, l-interoperabbiltà, ir-reġistrazzjoni ta’ oġġetti spazjali, il-kondiviżjoni tad-data, il-mitigazzjoni tad-debris u s-sostenibbiltà fit-tul tal-attivitajiet spazjali. Il-Ftehimiet huma marbuta mill-qrib mal-programm Artemis tan-NASA, li għandu l-għan li jirritorna lill-bnedmin lejn il-Qamar u javvanza l-kooperazzjoni internazzjonali fl-esplorazzjoni spazjali profonda.
Waqt il-ftuħ taċ-ċerimonja, id-Deputat Prim Ministru u Ministru għall-Affarijiet Barranin u t-Turiżmu, Ian Borg qal li, “f’era fejn il-ġeopolitika qed tissawwar dejjem aktar mit-teknoloġija u l-kompetizzjoni strateġika lil hinn mid-Dinja, l-Artemis Accords jipprovdu qafas komuni għal imġiba responsabbli, trasparenza u responsabbiltà fost is-sħab li jaħsbuha bl-istess mod. Billi jaffermaw mill-ġdid ir-rispett għad-dritt internazzjonali u jrawmu l-fiduċja fl-esplorazzjoni spazjali kooperattiva, il-Ftehimiet jikkonsolidaw l-alleanzi u jiżguraw li l-progress xjentifiku jkun akkumpanjat minn rilevanza u influwenza diplomatika.”
Il-Ministru Clifton Grima qal, “Bl-iffirmar tal-Ftehimiet, Malta qed tieħu pass intenzjonat sabiex tippożizzjona lilha nnifisha f’settur globali ta’ valur għoli u mmexxi mill-innovazzjoni. Din l-inizjattiva ssaħħaħ il-qafas ta’ governanza tagħna u anke l-kredibbiltà internazzjonali ta’ Malta, u toħloq opportunitajiet ġodda biex tattira l-investiment, tibni għarfien espert u tiġġenera impjiegi ta’ kwalità fl-ekonomija spazjali.”
Is-Segretarju Parlamentari Keith Azzopardi Tanti qal, “L-iffirmar tal-lum jibgħat messaġġ ċar li l-ispazju m’għadux dominju distanti jew teoretiku, iżda industrija globali li qiegħda tespandi malajr b’rilevanza diretta għal Malta. L-impatt tagħha huwa dejjem aktar evidenti f’setturi ewlenin inklużi s-servizzi marittimi, il-monitoraġġ tal-klima, l-infrastruttura diġitali, is-sigurtà, l-assigurazzjoni, is-servizzi regolatorji u finanzjarji.”
Fir-rimarki tagħha, l-Ambaxxatriċi Somers Farkas qalet, “Hekk kif qegħdin noqorbu lejn il-250 anniversarju tal-Amerka, ninsab kburija li qed nara l-iffirmar ta’ dan l-impenn politiku storiku mniedi fl-2020 mill-President Trump u seba’ nazzjonijiet oħra. Bħala sett ta’ prinċipji koperattivi brillanti, l-Artemis Accords jiżguraw li l-aħjar prattiki rikonoxxuti mill-aġenziji spazjali jmexxu t-triq ’il quddiem, u jlaqqgħu flimkien koalizzjoni ta’ nazzjonijiet li jwiegħdu l-esplorazzjoni u l-użu paċifiku u sostenibbli tal-ispazju. Ninsab onorata wkoll li ngħaqadt mad-Deputat Prim Ministru Borg, il-Ministru Clifton Grima u s-Segretarju Parlamentari Azzopardi Tanti, u kuntenta li r-Rappreżentant tan-NASA għall-Ewropa, Gregory Mann, ingħaqad magħna llum għal din l-okkażjoni importanti ospitata minn Xjenza Malta.”
Il-Gvern ta’ Malta, permezz ta’ Xjenza Malta, bħalissa huwa involut fil-ħidma teknika preparatorja li tistabbilixxi l-fondazzjonijiet istituzzjonali u regolatorji meħtieġa biex jilliċenzjaw u jissorveljaw l-attivitajiet spazjali mwettqa fil-pajjiż jew minnu. Xjenza Malta qed tmexxi wkoll l-abbozzar tal-Att nazzjonali dwar l-Attivitajiet Spazjali, li se jipprovdi l-qafas legali għall-operazzjonijiet spazjali kummerċjali. L-iffirmar tal-Artemis Accords ikompli jsaħħaħ il-kredibbiltà ta’ Malta bħala ġuriżdizzjoni responsabbli fi ħdan il-komunità spazjali internazzjonali.
L-adeżjoni ta’ Malta mal-Artemis Accords tifforma parti mill-istrateġija usa’ tal-Gvern biex jiddiversifika l-ekonomija, jappoġġa setturi mmexxija mill-innovazzjoni u jippożizzjona lill-pajjiż f’industriji globali emerġenti, f’konformità mal-Viżjoni Malta 2050. Bl-allinjament ma’ prinċipji rikonoxxuti internazzjonalment, Malta ssaħħaħ il-pożizzjoni tagħha fi ħdan l-ekosistema spazjali globali li qiegħda tevolvi b’rata mgħaġġla u ssaħħaħ l-ambizzjoni fit-tul tagħha li tiżviluppa settur spazjali kredibbli u sostenibbli.
