Din is-sena rat bidla drammatika fit-ton tan-narrattiva globali dwar il-kummerċ transatlantiku tal-iskjavi. Il-karba għal apoloġiji formali, ħelsien mid-djun u kumpens finanzjarju minn nazzjonijiet u istituzzjonijiet li bbenefikaw mill-iskjavi saret dejjem aktar qawwija.
Ir-Renju Unit, li flimkien mal-Portugall iddomina l-kummerċ transatlantiku tal-iskjavi, konsistentement irrifjuta l-idea li jħallas riparazzjonijiet, li forsi mhux sorprendenti meta wieħed iqis l-istimi ta’ dak li tħallas il-Gran Brittanja f’danni lin-nazzjonijiet affettwati jammontaw għal ħafna triljuni ta’ liri.
F’Marzu, ġiet approvata riżoluzzjoni fin-Nazzjonijiet Uniti li tirrikonoxxi l-iskjavitu bħala – l-akbar delitt kontra l-umanità – għalkemm l-Istati Uniti vvutaw kontra r-riżoluzzjoni u kull nazzjon Ewropew astjena mill-vot. Din ir-reżistenza iżda ma qatgħetx qalb il-Ghana, il-pajjiż li sar il-vuċi ewlenija dwar ir-riparazzjonijiet.
Kienet il-Ghana li ressqet ir-riżoluzzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti, u f’Ġnju saret summit dwar ir-riparazzjonijiet fil-kapitali tagħha, Accra, b’delegati minn madwar 80 pajjiż li kkonkludew li kien ilu mistenni żmien twil biex isir dan ir-rimedju.
Il-Ghana hija l-ewwel pajjiż fl-Afrika sub-Saħarjana li kisbet l-indipendenza u li wriet li huwa possibbli li tiġġieled kontra l-qawwa imperjali u toħroġ rebbieħ.
L-Unjoni Afrikana tat responsabbiltà speċjali lill-Ghana biex tkun hi l-promotur tal-ġustizzja riparatorja, u dan huwa rwol li t-tmexxija politika tal-pajjiż qed tieħu b’serjetà kbira.
U għalkemm jidher li dan mhuwiex dwar gwadann finanzjarju dirett għall-mexxejja Afrikani, waħda mit-talbiet imressqa fis-summit reċenti dwar ir-riparazzjonijiet kienet titratta b’mod ċar il-ħelsien mid-djun.
Kien hemm talba wkoll li istituzzjonijiet individwali li bbenefikaw mill-kummerċ tal-iskjavi jinżammu responsabbli u jħallsu kumpens. Fost dawn hemm il-Knisja tal-Ingilterra (Church of England).
Fis-seklu tmintax, il-fergħa missjunarja tal-Knisja kienet tmexxi pjantaġġuni u kellha fil-pussess tagħha mijiet ta’ skjavi. Dan għen biex jiġi ffinanzjat ix-xogħol tagħha madwar l-Ameriki u lil hinn minnhom.
Ħafna membri tal-kleru tal-Knisja tal-Ingilterra kellhom skjavi bħala proprjetà privata tagħhom u rapport riċenti mill-fond ta’ dotazzjoni tal-Knisja żvela li l-istituzzjoni għamlet investimenti kbar fit-traffiku tal-iskjavi, li minnhom kisbet somom kbar ta’ flus.
Il-Knisja tal-Ingilterra talbet skuża għar-rwol li kellha fil-kummerċ transatlantiku tal-iskjavi, iżda ddikjarat ukoll li hemm bżonn li jittieħed azzjoni relatata ma’ dan, qalet l-Arċisqof ta Canterbury Dame Sarah Mullally, meta żaret il-Ghana f’waħda mill-ewwel żjarat internazzjonali tagħha f’dan ir-rwol.
Il-Knisja waqqfet fond b’valur ta’ £100 miljun għall-impatt soċjali, bil-għan li jibbenefikaw minnu komunitajiet li huwa maħsub li għadhom iħossu l-wirt dejjiemi tal-kummerċ tal-iskjavi sal-lum.
Madankollu, fi ħdan il-Knisja stess, it-twaqqif ta’ dan il-fond iltaqa’ ma’ reżistenza. Wieħed mill-argumenti ewlenin kontra din l-inizjattiva jiffoka fuq il-fatt li xi Afrikani kienu huma stess kompliċi fil-qbid u l-bejgħ ta’ nies oħra mill-istess poplu tagħhom.
Madankollu, fil-Ghana stess, id-diskussjoni dwar il-kompliċità Afrikana hija ferm aktar sfumata, u għal xi mexxejja tradizzjonali, ir-rikonoxximent tal-passat huwa prerekwiżit vitali għall-fejqan.
