Il-Kumitat Tekniku Nazzjonali tal-Wirt Dinji ta’ Malta u l-Uffiċċju ta’ Koordinazzjoni tan-Nominazzjoni tal-Wirt Dinji ta’ Malta ospitaw Missjoni tal-ICOMOS biex tivvaluta n-nominazzjoni ta’ Malta tal-Fortifikazzjonijiet tal-Ordni ta’ San Ġwann bħala estensjoni tas-Sit tal-Wirt Dinji tal-Belt ta’ Valletta.
Il-Prof. Jean Yasmine mill-Libanu kien l-espert imqabbad mill-ICOMOS għal din il-Missjoni. Din il-missjoni kienet parti minn proċess li nbeda minn Malta f’Novembru li għadda permezz tal-preżentazzjoni ta’ dossier dettaljat lill-Ċentru tal-Wirt Dinji f’Pariġi.
Id-dossier ġie kkompilat matul is-snin ta’ qabel minn tim ta’ esperti Maltin immexxi mid-Dr Anthony Pace.
Il-Prof. Stefano de Caro mill-Italja kien ukoll mistieden bħala espert barrani biex jgħin lit-tim Malti fl-analiżi komparattiva.
Il-Missjoni tal-ICOMOS inkludiet ukoll laqgħa ta’ familjarizzazzjoni mal-komunitajiet lokali, magħmula minn rappreżentanti tal-Kunsill Lokali, NGOs, u partijiet interessati ewlenin fil-komunità, li saret fil-Forti ta’ San Elmo.
Fid-diskors tiegħu lill-komunitajiet miġbura għall-laqgħa, Mons. Dr. Joseph Vella Gauci, l-Ambaxxatur ta’ Malta għall-UNESCO u President tal-NWHTC, qal: “Billi naħdmu b’dedikazzjoni, b’mod professjonali u b’mod inklussiv, l-għan finali tagħna hu li nipproteġu dan il-wirt prezzjuż għall-ġenerazzjonijiet futuri.”
Aktar kmieni fil-ġimgħa, it-tim Malti akkumpanja lill-Prof. Yasmine madwar diversi partijiet tal-fortifikazzjonijiet. Kellhom l-opportunità li jiltaqgħu mal-kapijiet tal-entitajiet, l-arkitetti, u l-maniġers tal-proġetti tal-varji aġenziji statali li jaqsmu r-responsabbiltà li jieħdu ħsieb u jipproteġu l-wirt kulturali ta’ Malta u Għawdex. Il-maġġoranza ta’ dawn l-entitajiet jiffurmaw il-NWHTC, inkluża s-Superintendenza tal-Wirt Kulturali (SCH), Heritage Malta (HM), id-Dipartiment tar-Restawr u l-Preservazzjoni (RPD), l-Awtorità tal-Ippjanar (PA), il-Korporazzjoni tar-Riġenerazzjoni tal-Port il-Kbir (GHRC), uffiċjali mill-Ministeru għall-Arti, il-Kultura u l-Wirt Nazzjonali, u l-Kummissjoni Nazzjonali ta’ Malta għall-UNESCO, flimkien ma’ rappreżentanti akkademiċi mill-Università ta’ Malta u mill-fergħa ta’ ICOMOS Malta.
L-ispezzjonijiet tas-sit inkludew il-Forti Sant’Elem u l-Forti Sant’Anġlu (imexxi minn Heritage Malta), kif ukoll diversi proġetti ta’ restawr kompluti, pjanati u għaddejjin immexxija mid-Dipartiment tar-Restawr u l-Preservazzjoni f’Valletta, Floriana, u fil-Linji Santa Margherita u Cottonera. Il-vjaġġ inkluda wkoll il-Bieb Monumentali ta’ Notre Dame tal-Linji ta’ Cottonera, immaniġġjat mill-NGO Fondazzjoni Wirt Artna; Fort Ricasoli, immaniġġjat mill-Kummissjoni tal-Films ta’ Malta; Fort Tigné u Fort Manoel, li reċentement ġew ritornati fil-proprjetà tal-gvern; kif ukoll Mdina u l-Ċittadella. Wara l-viżta, ICOMOS se tiġbor u tressaq ir-rapport tagħha lill-Ċentru tal-Wirt Dinji għall-analiżi, id-diskussjoni u l-parir ulterjuri.
Filwaqt li proċess bħal dan normalment jieħu madwar sentejn, Malta tibqa’ impenjata li tkompli f’dan il-vjaġġ u twasslu għall-frott tiegħu. Sadanittant, il-Gvern Malti, il-Ministeru għall-Arti, il-Kultura u l-Wirt Nazzjonali, u l-entitajiet involuti se jkomplu bil-proġetti rispettivi tagħhom u bl-kura kontinwa tal-fortifikazzjonijiet.