F’Malta, spiss niftaħru li aħna soċjetà unita u qrib ta’ xulxin. Nafu lill-ġirien tagħna, nagħrfu l-uċuħ familjari u l-familji spiss jibqgħu marbutin sew ma’ xulxin tul il-ġenerazzjonijiet. Madankollu, hemm kontradizzjoni fil-qalba ta’ din il-qrubija: xi drabi, f’komunità żgħira bħal tagħna, wieħed jista’ jkun diffiċli għalih li jammetti li qed jiffaċċja diffikultajiet.
Is-saħħa mentali għadha wisq imdawra b’silenzju, imbarazzament u nuqqas ta’ għarfien sħiħ. Hija komuni li persuna li tkun għaddejja minn perijodu ta’ ansjetà jew dipressjoni tista’ tinkwieta dwar x’se jgħidu l-qraba, il-kollegi jew il-ħbieb.
F’sitwazzjoni hekk, persuna li jkun għaddej minn kriżi emozzjonali jista’ jibża’ li jiġi ttimbrat, iġġudikat jew li n-nies jitkellmu fuqu minn wara dahru. F’pajjiż żgħir daqs Malta, il-biża’ li persuna tiġi osservata, tista’ xi drabi ssir raġuni biex wieħed ibati waħdu fis-skiet. Il-mard mentali ma jsirx inqas reali sempliċiment għax inħossuna skomdi nitkellmu dwaru.
Malta nbidlet b’rata mgħaġġla f’dawn l-aħħar snin. Il-komunitajiet tagħna qed isiru aktar diversi, l-għoli tal-ħajja jpoġġi pressjoni fuq il-familji, l-akkomodazzjoni saret tħassib ewlieni għal ħafna żgħażagħ, u d-domandi tax-xogħol u l-ħajja moderna jistgħu jwasslu lin-nies iħossuhom eżawriti u għajjenin.
Iż-żgħażagħ Maltin, b’mod partikolari, jiffaċċjaw pressjonijiet li l-ġenerazzjonijiet ta’ qabel lanqas kienu jafu bihom: insigurtà finanzjarja, tqabbil fuq il-midja soċjali u inċertezza dwar il-futur.
Fl-istess ħin, l-aspettattivi tradizzjonali baqgħu qawwija u ħajjin. Xorta għadna nżommu l-problemi tal-familja privati u nevitaw li nammettu li qed nitħabtu.
Dawn l-attitudnijiet għandhom konsegwenzi u għalhekk irridu nieqfu nittrattaw is-saħħa mentali bħala kwistjoni li tikkonċerna biss lil dawk li jħossuhom laħqu l-punt ta’ dipressjoni. Hekk kif inħeġġu lin-nies jirrikorru għall-għajnuna meta jkollhom sintomi fiżiċi, l-appoġġ professjonali għal diffikultajiet emozzjonali jew psikoloġiċi għandha titqies ħaġa normali.
L-iskejjel, il-postijiet tax-xogħol, il-familji u l-organizzazzjonijiet tal-komunità kollha għandhom rwol x’jaqdu. L-edukazzjoni dwar is-saħħa mentali għandha tibda kmieni, u tagħti lit-tfal u liż-żgħażagħ l-għodod biex jifhmu l-emozzjonijiet, l-istress u l-ansjetà.
Min iħaddem għandu jirrikonoxxi li l-benesseri mhuwiex lussu iżda parti essenzjali minn post tax-xogħol b’saħħtu. Il-familji għandhom jitgħallmu li meta jisimgħu u ma jiġġudikawx jew joffri soluzzjonijiet immedjatament xi kultant jista’ jkun l-akbar forma ta’ appoġġ.
U l-irħula u l-komunitajiet ta’ Malta jistgħu jkunu parti mis-soluzzjoni. Is-sens tradizzjonali tagħna ta’ komunità huwa wieħed mill-akbar saħħiet tagħna. L-isfida hija li niżguraw li jsir sors ta’ appoġġ aktar milli sors ta’ pressjoni.
Għandna jkollna kull opportunità li nfittxu terapija mingħajr ma nħossuna nistħu. Għandna nkunu nistgħu nitkellmu dwar id-dipressjoni, l-ansjetà, is-solitudni u s-suwiċidju b’mod miftuħ biżżejjed biex in-nies ikunu jafu fejn iduru qabel kriżi tinbidel fi traġedja.
Is-saħħa mentali mhijiex kwistjoni barranija li tappartjeni x’imkien ieħor. Hija preżenti fi djarna, fl-iskejjel, fil-postijiet tax-xogħol u fil-komunitajiet tagħna.
Soċjetà li tassew tieħu ħsieb il-membri tagħha mhijiex dik fejn kulħadd jidher ferħan. Hija dik fejn in-nies iħossuhom siguri biżżejjed biex jammettu meta ma jkunux hekk.
Malta dejjem fehmet il-valur tal-komunità. Issa rridu niżguraw li ħadd ma jitħalla waħdu sempliċiment għax jibża’ jgħid li qed jiffaċċja diffikultajiet.
