Melvin Theuma qal lill-ġurati li, minn dak li kien qed jaqra fl-aħbarijiet dwar 17 Black, kien fehem li kumpanija ta’ Yorgen Fenech kienet mistennija tgħaddi eluf ta’ ewro kuljum lil kumpaniji marbuta ma’ Keith Schembri u Konrad Mizzi. Għalih, qal Theuma, dan kien sinjal li Fenech kellu l-mezzi finanzjarji biex ikompli jħallas lill-aħwa Degiorgio wara l-qtil ta’ Daphne Caruana Galizia. “Il-poter tagħna huma l-flus,” qal li Fenech kien jirrepetilu.
Il-ġuri ta’ Yorgen Fenech kompla t-Tlieta filgħodu b’aktar recordings sigrieti u b’aktar spjegazzjonijiet minn Melvin Theuma, li reġa’ insista quddiem il-ġurati li, skontu, kien hemm “mandant wieħed biss” wara l-assassinju ta’ Daphne Caruana Galizia: Yorgen Fenech.
Waħda mill-aktar partijiet sinifikanti tas-seduta waslet meta fir-recordings issemmew il-power station, il-Panama Papers u 17 Black
Theuma qal li dak iż-żmien kien qed isegwi rapporti fl-aħbarijiet dwar allegati ħlasijiet ta’ €5,000 kulju* marbuta ma’ Keith Schembri u Konrad Mizzi, u dwar il-kumpaniji sigrieti tagħhom fil-Panama.
Huwa qal li, f’moħħu, dawk ir-rapporti kienu indikazzjoni li Fenech kellu biżżejjed mezzi biex ikompli jħallas lill-aħwa Degiorgio.
“Il-poter tagħna huma l-flus,”Theuma qal li Fenech kien jirrepetilu.
Minkejja li Keith Schembri reġa’ ssemma diversi drabi fir-recordings, Theuma għamel distinzjoni ċara bejn dak li kien jissuspetta dak iż-żmien u dak li qed jallega llum fil-Qorti.
Huwa qal li, minħabba l-istat mentali tiegħu wara l-qtil, kien ipoġġi lil Schembri “fl-istess dgħajsa ma’ Yorgen”, iżda saħaq li Schembri qatt ma tah ordni biex jagħmel xi ħaġa u qatt ma tah flus.
“Kien hemm mandant wieħed biss: Yorgen Fenech tat-Tumas Group,”qal Theuma.
Theuma jgħid li Fenech kien jibża’ li Daphne tippubblika qabel ma tinqatel
Theuma tkellem ukoll dwar parti oħra mir-recordings fejn qal li Fenech kien qed jagħmel pressjoni fuqu biex iwassal lill-aħwa Degiorgio biex jipproċedu bil-qtil.
Skont Theuma, Fenech kien jibża’ li jekk Daphne Caruana Galizia tippubblika dak li kienet taf qabel l-assassinju, huma kienu jispiċċaw joqtluha “għalxejn”.
Dan kompla ma’ linja ta’ xhieda li Theuma ilu jagħti tul dawn l-aħħar seduti, fejn qed isostni li Fenech kien jinsisti li l-qtil jitwettaq u li wara baqa’ involut fit-tentattivi biex jinżammu kwieti l-persuni li, skont Theuma, kienu wettquh.
Il-ġurnata tibda b’ċanfira lill-Prosekuzzjoni
Is-seduta kienet mistennija tibda fid-9am iżda damet kważi nofs siegħa ma tibda.
Meta l-Imħallef Edwina Grima daħlet fl-Awla 22, għamlitha ċara li ma kinitx kuntenta bil-mod kif il-Prosekuzzjoni kienet qed tressaq dokumenti u talbiet għall-photocopies fl-aħħar minuta.
L-Imħallef qalet li l-Qorti ma kinitx se tibqa’ tħejji photocopies għall-ġurati filgħodu tas-seduta jew filgħaxija ta’ qabel, u li f’każijiet bħal dawn il-ġurati jkollhom isegwu d-dokumenti mit-tablets tagħhom.
Hija qalet ukoll li kemm hi kif ukoll l-espert tal-Qorti Martin Bajada kienu qed isibuha diffiċli biex ilaħħqu mal-materjal li qed jitressaq.
L-Imħallef wissiet lill-Prosekuzzjoni li ma kienx se jibqa’ aċċettabbli li provi ġodda jitressqu fl-aħħar minuta.
Argument jaħraq dwar headphones u recordings li ma jinftiehmux
Il-problemi tal-awdjo li kienu ddominaw l-aħħar parti tas-seduta tal-bieraħ komplew illum.
Melvin Theuma reġa’ beda jisma’ recording ta’ konversazzjoni bejnu u Fenech, iżda ħafna mill-awdjo baqa’ diffiċli biex jinftiehem.
Il-Prosekuzzjoni talbet li Theuma jitħalla jisma’ r-recording bil-headphones, biex ikun jista’ jifhem aħjar dak li kien qed jingħad u mbagħad jispjegah lill-Qorti.
Id-Difiża oġġezzjonat.
L-avukat Charles Mercieca argumenta li ma kienx aċċettabbli li x-xhud jisma’ materjal li fl-istess ħin ma jkunx jista’ jinstema’ mill-Qorti, mid-Difiża jew mill-ġurati.
Skont id-Difiża, dan kien ifisser li Theuma effettivament kien qed jintalab jispjega prova li ħaddieħor fl-awla ma kien qed jisma’ direttament.
Mercieca sostna li l-prova għandha tingħata viva voce u fil-miftuħ, u qal li s-sitwazzjoni kienet riżultat tan-nuqqas tal-Prosekuzzjoni li tiżgura minn qabel li jkun hemm transcripts fejn ir-recordings ma kinux ċari.
Il-Prosekuzzjoni wieġbet li r-recordings huma parti importanti ħafna mill-każ tagħha u li problemi fis-sistema tal-ħoss m’għandhomx ifixklu lill-ġurati milli jisimgħu u jifhmu l-provi.
Hija ssuġġeriet li, f’każ bħal dan, l-Imħallef, il-ġurati u l-avukati kollha għandhom jingħataw headphones individwali u li, fejn hemm bżonn, jinħatru esperti biex inaqqsu l-ħsejjes fl-isfond.
“Il-Qorti għandha d-dritt li ċċanfar meta trid”
Waqt il-verbalizzazzjoni tal-argument, il-Prosekuzzjoni rreferiet għall-fatt li kienet ġiet imċanfra mill-Qorti.
Dan wassal għal reazzjoni qawwija mill-Imħallef Grima.
“Il-Qorti għandha d-dritt li ċċanfar meta trid,”qalet, filwaqt li enfasizzat li hija l-Qorti li għandha s-setgħa tirregola kif jimxu l-proċeduri.
L-Imħallef żiedet li kienet iddejqet li kull darba li jsir verbal mill-partijiet, dan jispiċċa jinkludi kritika fil-konfront tal-Qorti, u qalet li dan għandu jieqaf.
Ftit wara, il-Qorti tat deċiżjoni dwar il-kwistjoni.
Grima qalet li wieħed mill-iskopijiet tal-kumpilazzjoni huwa proprju li l-provi jiġu ppreservati u mqiegħda fl-atti b’mod li jistgħu jitressqu mingħajr xkiel fil-ġuri.
Hija rrimarkat li r-recordings ilhom f’idejn il-partijiet mill-bidu tal-proċeduri, u li l-Prosekuzzjoni kellha żmien twil biex tara li fejn kien hemm transcripts neqsin jew recordings mhux ċari, jinħatru traskritturi uffiċjali minn qabel.
Il-Qorti fakkret ukoll li kienet żammet diversi seduti preparatorji qabel il-ġuri biex il-partijiet jiżguraw li l-provi kollha jkunu lesti.
Għalhekk, il-Qorti ċaħdet it-talba biex f’dan l-istadju jiġu pprovduti headphones lill-ġurati u lill-Qorti.
Iddeċidiet ukoll li Theuma għandu jisma’ r-recordings fil-miftuħ, sabiex il-partijiet kollha jkunu jistgħu jsegwu dak li jkun qed jingħad.
Theuma: Kont nibża’ li d-Degiorgios iduru kontrija
Qabel ma nqala’ l-argument legali, Theuma kien irnexxielu jispjega xi partijiet mir-recording.
Huwa qal li kien jibża’ li l-aħwa Degiorgio jduru kontrih.
Theuma qal ukoll li, peress li Keith Arnaud kien qed jinvestiga lill-aħwa, dawn kienu “jarawh bħax-xitan.”
F’parti oħra tal-konversazzjoni, Theuma qal li Fenech kien qallu:
“Jekk jien u inti nibqgħu sodi, ma jiġri xejn.”
Huwa fakkar ukoll lil Fenech jgħidlu li kien “maqbud bejn l-anġli u x-xitan.”
Fir-recording saret ukoll referenza għall-possibbiltà li l-aħwa Degiorgio jaħarbu, b’Theuma jgħid li kien intqal li “anke l-pulizija kienu jieħdu r-ruħ”kieku ħarbu.
Fenech kien ikkunsidra libell kontra Times of Malta
F’recording ieħor, Theuma ġie mistoqsi dwar riferimenti għal proċeduri ta’ libell li Fenech kien ikkunsidra.
Theuma fakkar okkażjoni meta Fenech kellu l-intenzjoni jieħu azzjoni legali kontra Times of Malta minħabba artikli li kienu qed jiġu ppubblikati dwaru.
Aktar tard, l-istess gazzetta reġgħet issemmiet fil-kuntest ta’ rapporti dwar negozjant u persuna fis-settur tal-gaming li allegatament setgħu jkunu marbuta mal-qtil ta’ Daphne.
Theuma qal li kieku Fenech issemma b’ismu f’dawk ir-rapporti, l-identità tiegħu bħala l-allegat mandant tal-qtil setgħet tinkixef.
Theuma jgħid li kien qed jikkunsidra jmur għand il-pulizija
Aktar recordings bejn Theuma u Johann Cremona komplew jinstemgħu.
Theuma qal li f’waħda mill-konversazzjonijiet kien qal lil Cremona li kien qed jikkunsidra jmur għand il-pulizija u jikxef dak li kien jaf.
Fir-recording, Cremona jinstema’ jgħid kliem fis-sens li ma kienx għad jista’ jwaqqaf dak li kien beda, li ma kienx jaf għaliex “għamilha”, u li ma kienx jaf jekk setax jibqa’ jagħtihom dawk il-flus kollha.
Meta l-Prosekutur Godwin Cini staqsa lil Theuma għal min kien qed jirreferi Cremona meta qal “ma nafx għaliex għamilha”, Theuma wieġeb:
“Yorgen Fenech.”
“Għaliex ma ġabx nies minn barra biex joqtluha?”
F’recording ieħor, Johann Cremona jinstema’ jagħmel riferiment għal Mario Degiorgio u, skont Theuma, kien qallu biex jirrekordjah.
Theuma qal li ma jiftakarx li fil-fatt qatt irreġistra lil Mario Degiorgio.
Il-Prosekuzzjoni mbagħad staqsietu dwar kumment ieħor attribwit lil Cremona:
“Għaliex ma ġabx nies minn barra biex joqtluha?”
Meta mistoqsi għal min kien qed jirreferi Cremona, Theuma wieġeb: Yorgen Fenech.
Fir-recording tinstema’ wkoll diskussjoni dwar jekk il-konsegwenzi ta’ dak li kien seħħ kinux ġew mifhuma minn qabel, b’persuna twieġeb li kieku kienet taf x’kien se jiġri, ma kinitx tagħmlu.
“Kieku ma kellix recordings, min kien se jemminni?”
Fir-recordings issemma wkoll Keith Schembri u l-fatt li Theuma kien għamel recording tiegħu.
Theuma qal li Schembri rrekordjah għal raġuni differenti mill-oħrajn.
“Irrekordjajt lil Keith għax Yorgen Fenech isemmih fir-recordings. Ma rrekordjajtx lil Keith bħalma rrekordjajt lill-oħrajn,” qal.
Huwa reġa’ insista li ltaqa’ ma’ Schembri darbtejn biss: darba fir-ranch ta’ Fenech u darba f’Kastilja, b’rabta mal-impjieg mal-Gvern li kien ingħata.
Meta Cini staqsieh għaliex kien qal lil Cremona li s-sitwazzjoni kienet qed “iġġenninu”, Theuma qal li r-recordings kienu l-uniku mod kif seta’ jipprova l-verżjoni tiegħu.
“Kieku ma kellix recordings, nista’ ngħid li l-kappillan bagħatni. Min kien se jemminni?”qal.
Theuma qal ukoll li kien iħoss li l-fatt li kellu dawk ir-recordings kien jagħtih ċertu saħħa.
F’parti oħra mir-recording, huwa jinstema’ jċempel lil xi ħadd u jgħidlu biex jipprepara r-recordings sabiex ikun jista’ jmur għand il-pulizija.
Keith Schembri, Kenneth Camilleri u Arthur Azzopardi
Il-Prosekuzzjoni staqsiet ukoll dwar parti mir-recordings fejn Theuma qal li xtaq ikun jaf jekk Kenneth Camilleri kienx intbagħat minn Keith Schembri.
Theuma tkellem ukoll dwar il-fatt li l-avukat **Arthur Azzopardi ma baqax jiddefendi lil Vincent Muscat, il-Koħħu, u uża l-kelma “ttacklejata” biex jiddeskrivi dak li kien ġara.
Fir-recordings jinstema’ wkoll riferiment għal allegazzjoni li xi ħadd kien bagħat żewġ persuni jheddu lil Arthur Azzopardi.
Aktar tard, Cremona jirreferi għal “klijent” li ma kienx lest jaċċetta sentenza ta’ 12-il sena ħabs.
Theuma qal li dan kien jirreferi għal Vince Muscat u għall-avukat tiegħu ta’ dak iż-żmien, Arthur Azzopardi.
Theuma jammetti li kien jagħmel bluff dwar il-Kummissarju
Aktar recordings bejn Cremona u Theuma reġgħu qajmu r-riferimenti għall-Kummissarju tal-Pulizija.
F’wieħed minnhom Cremona jgħid lil Theuma:
“Jekk isemmuk, semmih.”
Meta Cini staqsa lil min kien jirreferi, Theuma qal: “Lil Yorgen, ovvjament.”
Il-Prosekuzzjoni mbagħad staqsietu għaliex kien isemmi lill-Kummissarju tal-Pulizija daqshekk spiss.
Theuma ammetta li ħafna minn dak li kien jgħid kien bluff.
“Kont nippretendi li qed nirċievi informazzjoni mingħand il-Kummissarju,” qal.
Huwa qal li kien tkellem mal-Kummissarju darba biss, b’rabta mat-talba tiegħu għall-maħfra presidenzjali.
Meta ġie mistoqsi dwar frażi fir-recording fejn Cremona jgħid li “l-Kummissarju jrid ħafna flus”, Theuma insista li l-Kummissarju qatt ma talbu jew irċieva flus mingħandu biex tinkiseb il-maħfra.
“Il-mediċina huma l-flus”
Qabel waqfa qasira, Cremona nstema’ jgħid lil Theuma:
“Il-mediċina huma l-flus.”
Saret ukoll referenza għall-Prim Ministru Slovakk ta’ dak iż-żmien, li Theuma qal li kien issemma f’konnessjoni ma’ qtil ta’ ġurnalist.
Fir-recording jissemma wkoll raġel jismu Ramon.
Theuma qal li hu qatt ma ddiskuta l-qtil direttament ma’ Ramon. Żied jgħid li Mario Degiorgio kien qallu li Ramon kien tkellem ma’ Arthur Azzopardi dwar xi forma ta’ rikors jew proċedura fil-Qorti, iżda qal li ma kellux aktar informazzjoni.
Theuma dwar l-użu tal-kokaina minn Fenech wara l-qtil
Wieħed mill-aktar mumenti intensi tal-għodwa wasal meta Theuma tkellem dwar dak li ddeskriva bħala żieda fl-użu tal-kokaina minn Fenech wara l-assassinju.
Theuma qal li f’okkażjoni minnhom kien ikkonfronta lil Fenech u qallu li dak l-użu tad-droga “ma kienx jixraqlu.”
Skont ix-xhud, Fenech wieġbu li kien jaf x’qed jagħmel u li ma kienx tifel.
Meta Cini staqsa lil Theuma għaliex ħaseb li Fenech kien qed juża aktar kokaina wara l-qtil, ix-xhud indirizza lill-awla:
“Dan mhux qisek qtilt fenek. Qed nitkellmu fuq il-qtil ta’ persuna.”
Theuma qal li wara qtil, persuna tista’ tibda tgħix bir-rimors, u żied li hu stess kien abbuża minn pilloli u sustanzi oħra wara l-assassinju.
Wara kliemu, waqa’ silenzju assolut fl-awla.
Theuma jgħid li Cremona wissieh dwar il-Europol u l-mobile ta’ Fenech
F’recording ieħor, Johann Cremona jinstema’ jwissi lil Theuma biex, ladarba kollox jgħaddi, jeħles mill-mobile tiegħu u jżomm ’il bogħod minn Fenech, li kien qed ikun taħt aktar skrutinju.
Theuma qal li Cremona kien infurmah li l-Europol kien se jieħu l-mobile ta’ Fenech u jeżamina l-kontenut tiegħu.
Skont Theuma, Cremona kien sar jaf ukoll li Fenech kien ingħata mobile ġdid permezz ta’ Charlene Bianco Farrugia, is-segretarja ta’ Keith Schembri.
Meta Cini staqsieh min kien tah il-mobile lil Charlene, Theuma wieġeb:
“Probabbilment Keith.”
“Kieku jinkixef, kont nemmen li jifga lilu nnifsu”
Aktar tard fir-recordings, Cremona jinstema’ jgħid li Fenech ma kienx se jiflaħ il-ħabs.
Theuma wieġeb li jekk Fenech kellu jinkixef, hu kien jemmen li “jifga lilu nnifsu.”
Il-konversazzjoni mbagħad daret fuq il-Panama Papers u fuq Best Play Limited, kumpanija tal-gaming li Theuma qal kienet ta’ Cremona u Fenech u li kienet issemmiet f’dak il-kuntest.
Fir-recording, Cremona jirreaġixxi b’rabja u jgħid li dejjem kien żamm ’il bogħod mill-inkwiet, iżda li l-involviment tiegħu ma’ Fenech kien spiċċa daħħlu f’inkwiet serju.
Il-Prosekuzzjoni mhux se tlesti ma’ Theuma llum
Ftit qabel il-waqfa tal-ikel, id-Difiża talbet indikazzjoni ta’ kemm għad fadlilha l-Prosekuzzjoni biex tlesti l-eżami ta’ Melvin Theuma.
Il-Prosekuzzjoni qalet li żgur mhux se tkun lesta sal-aħħar tal-ġurnata tal-lum.
L-Imħallef imbagħad issospendiet is-seduta għall-ikel.
Il-ġuri jkompli fit-3pm, b’Melvin Theuma mistenni jerġa’ jitla’ fuq il-pedana tax-xhud.
