Careful Matter huwa proġett artistiku soċjalment impenjat li jesplora r-relazzjoni bejn il-kura, il- memorja, il-materjal u l-ispazju f’ambjent residenzjali ta’ kura f’Malta.
Żviluppat permezz ta’ sensiela ta’ sessjonijiet parteċipattivi f’Casa Antonia bejn Novembru 2025 u Ġunju 2026, il-proġett involva madwar 25–30 resident f’kull sessjoni, flimkien ma’ carers, il- Koordinatur tal-Attivitajiet u l-maniġment tad-dar.
Minflok beda b’riżultat artistiku predeterminat, il-proġett żviluppa permezz tas-smigħ, l- osservazzjoni u l-ħolqien. Ir-residenti pparteċipaw permezz ta’ attivitajiet tattili u sensorji, konversazzjonijiet, eżerċizzji marbuta mal-memorja, logħob u mapping tar-rutini tagħhom ta’ kuljum.
L-attivitajiet ġew adattati speċifikament għall-ambjent tal-kura. Dawn inkludew Word Bingo bilingwi, ispirat mill-familjarità tar-residenti mat-tombla, kif ukoll workshops tattili li ppermettew il- parteċipazzjoni permezz tal-mess, il-ħolqien u l-interazzjoni, filwaqt li rrikonoxxew li parteċipazzjoni kreattiva sinifikanti tista’ tieħu ħafna forom.
L-għarfien miġbur permezz ta’ dawn is-sessjonijiet ġie sussegwentement diskuss mal-carers u l- maniġment u tradott fl-iżvilupp ta’ intervent ta’ għamara apposta u speċifiku għas-sit, iddisinjat biex jibqa’ b’mod permanenti f’Casa Antonia.
L-Intervent Finali
L-intervent finali ta’ Careful Matter huwa mejda apposta u speċifika għas-sit, iddisinjata mill- artista Alexine Sammut u mmanifatturata minn Manuel Sammut ta’ Atelier Manuel, maħluqa speċifikament għal Casa Antonia u installata b’mod permanenti fiż-żona komuni tagħha.
Żviluppata permezz tal-workshops, l-osservazzjonijiet u l-proċess ta’ konsultazzjoni tal-proġett, il-biċċa tittrasforma l-atti individwali ta’ ħolqien tar-residenti f’oġġett komuni u funzjonali fl- ambjent tagħhom ta’ kuljum.
Fil-qalba tagħha hemm l-elementi individwali tat-tafal maħluqa mir-residenti waqt il-workshops tattili: ċrieki, diski, żibeġ u forom irregolari ffurmati bl-idejn, kull waħda żżomm il-marki, in-nisġa u l-marki tas-swaba’ ta’ min għamilha. Il-workshops taċ-ċeramika tmexxew miċ-ċeramista Ally, li ggwidat lir-residenti matul il-proċess tal-ħolqien u sussegwentement ippreparat u sajret il-biċċiet individwali fil-forn, u b’hekk l-esperimentazzjoni tattili tar-residenti nbidlet f’elementi taċ-ċeramika dejjiema li setgħu jsiru parti mill-intervent permanenti.
Minflok baqgħu biss riżultati temporanji tal-workshops, dawn il-biċċiet magħmula mir-residenti saru parti integrali mid-disinn artistiku finali ta’ Alexine Sammut. Il-forom taċ-ċeramika ġew infilati u mqiegħda waħda fuq l-oħra vertikalment fi ħdan l-istruttura tal-mejda, sabiex il- kontribuzzjonijiet individwali joqogħdu flimkien bħala parti minn xogħol kollettiv.
Il-mejda nnifisha nħadmet bl-idejn minn Manuel Sammut ta’ Atelier Manuel, b’riġlejn tal-injam torniti u miżbugħa b’kuluri magħżula permezz tal-proċess kollaborattiv. Għaldaqstant, l-intervent lest jgħaqqad diversi forom ta’ għarfien u sengħa: il-kontribuzzjonijiet tattili u kreattivi tar- residenti, is-sengħa taċ-ċeramika, id-disinn artistiku u spazjali, u l-manifattura tradizzjonali tal- għamara.
Il-biċċa li rriżultat tgħaqqad il-ħolqien individwali u kollettiv, ħiliet tradizzjonali u esperimentazzjoni, memorja u materjal, arti u funzjoni ta’ kuljum. Dak li beda bħala ġesti żgħar ta’ mess u ħolqien waqt il-workshops ġie ppreservat f’oġġett li issa jifforma parti mill-ħajja ta’ kuljum f’Casa Antonia.
Aktar minn sempliċi biċċa għamara, l-intervent jaġixxi bħala rekord materjali tal-proġett u tal- parteċipanti tiegħu. Il-kontribuzzjonijiet tar-residenti mhumiex sempliċement rappreżentati jew imsemmija fix-xogħol lest; huma fiżikament parti minnu. Installat b’mod permanenti fl-ispazju komuni, l-intervent jirritorna l-proċess kreattiv lill-komunità li minnha nħoloq u jipprovdi espressjoni dejjiema ta’ parteċipazzjoni, awturija u ħolqien kondiviż.
Ix-xogħol komplut ġie żvelat fis-27 ta’ Ġunju 2026 waqt serata li laqqgħet flimkien madwar 70 resident, qraba, membri tal-istaff, il-maniġment u kollaboraturi tal-proġett.
Fil-qalba tiegħu, Careful Matter jistaqsi mistoqsija sempliċi iżda importanti: x’jiġri meta n-nies li jgħixu f’ambjenti ta’ kura jiġu mistiedna jikkontribwixxu għal kif dawn l-ambjenti jiġu immaġinati? Il-proġett juri l-potenzjal tal-prattika artistika soċjalment impenjata biex toħloq spazji għall- espressjoni, il-parteċipazzjoni u l-iskambju, filwaqt li tipproduċi intervent tanġibbli u dejjiemi ffurmat mill-komunità nnifisha.
Dan il-proġett sar possibbli bl-appoġġ ta’ ARC Research & Consultancy, Arts Council Malta, u bl-appoġġ lil prattikanti emerġenti permezz ta’ riċerka sperimentali bbażata fuq il-prattika. Fotografija: Elisa von Brockdorff
Ċeramista: Ally Ceramics
Manifattura: Atelier Manuel Artista: Alexine Sammut
