Il-Kummissjoni Ewropea ippreżentat miżuri biex tgħin lill-bdiewa li qed iħabbtu wiċċhom ma’ spejjeż tal-fertilizzanti li qed jiżdiedu drastikament u biex tappoġġa s-sigurtà tal-ikel tal-Ewropa, biex b’hekk qed timplimenta l-Pjan ta’ Azzjoni għall-Fertilizzanti li tħabbar dan l-aħħar. F’dawn l-aħħar xhur, it-tensjonijiet ġeopolitiċi u l-interruzzjonijiet fil-provvista għollew il-prezzijiet tal-fertilizzanti madwar l-Ewropa.
Biex tindirizza din is-sitwazzjoni, il-Kummissjoni qed tipproponi żewġ miżuri konkreti fuq terminu qasir. L-ewwel nett, il-Kummissjoni qed tipprovdi għajnuna finanzjarja biex tgħin lill-bdiewa li għandhom bżonn jixtru l-fertilizzant biex l-għelejjel li jmisshom jirnexxu.
Fil-ġimgħat li ġejjin, il-Kummissjoni għandha l-għan li timmobilizza total ta’ €540 miljun. Aktar kmieni din il-ġimgħa, il-Kummissjoni pproponiet li tagħti spinta lir-riżerva għall-agrikoltura b’€300 miljun addizzjonali mill-baġit tal-UE għall-2026 minbarra l-fondi li fadal. L-Istati Membri se jkunu jistgħu jżidu sa 200% tal-fondi nazzjonali, biex b’hekk l-appoġġ finanzjarju totali disponibbli jitla’ għal total potenzjali ta’ €1.5 biljun.
Il-Kummissjoni Ewropea wkoll qed tipproponi aġġustamenti mmirati għall-Politika Agrikola Komuni (PAK) li jippermettu lill-Istati Membri jipprovdu lill-bdiewa b’appoġġ aktar rapidu u aktar flessibbli biex jaċċessaw il-fertilizzanti. Il-miżuri ewlenin jinkludu:
• skema ġdida ta’ likwidità taħt l-iżvilupp rurali għall-appoġġ f’każ ta’ kriżi,
• l-għażla għall-Istati Membri li jagħmlu pagamenti diretti lill-bdiewa aktar kmieni u,
• il-possibbiltà għall-Istati Membri li jaġġustaw il-baġit tagħhom għall-pagamenti diretti għas-sena kalendarja 2027.
L-iskema l-ġdida ta’ likwidità tista’ tiġi kofinanzjata sa 65% mill-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR) u tinkludi fondi mhux użati li jistgħu jintilfu mod ieħor. L-Istati Membri jistgħu jżidu finanzjament nazzjonali sa 200%. Sabiex jasal malajr u jitnaqqas kemm jista’ jkun il-piż amministrattiv, l-appoġġ jista’ jitħallas bħala ammont fiss kull ettaru u jiġi implimentat permezz tal-Pjanijiet Strateġiċi tal-PAK.
Fir-rigward tal-pagamenti diretti bil-quddiem lill-bdiewa, l-Istati Membri se jkollhom il-possibbiltà li jipprovduhom qabel is-16 ta’ Ottubru, b’rata akbar ta’ avvanzi, biex b’hekk ikollhom fluss tal-flus aħjar.
